Welk verzet heb ik nodig op de Mont Ventoux?

Nu zo velen erin slagen de kale berg te beklimmen, zijn er duizenden anderen die het beklimmen van de Mont Ventoux zijn gaan zien als dé ultieme uitdaging voor zichzelf, die kennelijk iedereen in deze "Je kunt het!-tijd" nodig heeft. Hierin schuilt echter een forse onderschatting van minimaal benodigde klimconditie. Zichtbaar resultaat: iedere dag tientallen lopende fietsers en dat al na 8 km klimmen! Veelal maken deze enthousiastelingen gebruik van (gehuurde) mountainbikes en sportieve hybrides, kennelijk in de veronderstelling dat de lichte versnellingen hen wel boven zullen brengen. Enkele honderden (klim)kilometers training zijn echt wel nodig voor een geslaagde klim. Ook met een virtuele training zul je niet ver komen, zoals Bert Wagendorp (Ventoux-held op zolder) van de Volkskrant heeft aangetoond!
Een belangrijke vraag in je voorbereiding is vervolgens: "welk verzet heb ik nodig voor de Mont Ventoux?" Die fiets die je al jaren in de schuur hebt staan, heeft de verkeerde versnellingen voor de kale berg. Meet jezelf niet met de profs. Profs rijden al gauw tweemaal zo hard en hebben dus grote versnellingen nodig. Bovendien hebben profs een aeroob vermogen van 400 tot 450 watt (mannen, vrouwen 15% lager). Beter gezegd: 6 resp 5 Watt/kg, want daar gaat het om. Een vermogen van 150 tot 200 Watt bij 60-65 kg is al heel mooi om de kale berg te beklimmen. Een laag gewicht is dus een heel groot voordeel. Een kleiner vermogen per kilo vraagt om kleinere verzetten. Bij een trapfrequentie tussen de 90 en 110 t/min heb je maximaal rendement. En zo blijven je knieën tenminste heel. Het trainen van zo’n cadans vergt doorzettingsvermogen. Fysiologisch betekent dit je hartfrequentie verlagen bij een hogere cadans. Ben je eenmaal zover, dan heb je wel de meest efficiënte hart-long machine in huis. Laat je niet afschrikken: begin met 70 omwentelingen per minuut en verhoog ieder jaar met 5 tot 10 t/min. Je kunt een computer met frequentiemeting gebruiken, maar je kunt ook gewoon beginnen met je snelheid bij 70 t/min enz. uit te rekenen bij de meest gebruikte versnellingen en dat te onthouden.

Souplesse is de kunst!
Mijn advies en van vele anderen: rijd vooral op souplesse, je spaart daarmee je knieën. De versnellingen zijn het middel om de berg te beklimmen en niet het doel! Bedenk dat boven je tijd wordt gemeten, niet je versnelling. Dus: monteer versnellingen die bij jouw vermogen passen. Omdat vrouwen gemiddeld een ca. 15% lager vermogen hebben dan mannen, doen ze er verstandig aan ook een ca. 15% lichter verzet te gebruiken. Dus een crankstel met een grootste kettingblad van 46 tanden, in plaats van 52 of 53t. Een gat in de markt, lijkt mij: een crankstel met 46/30t. Ook geschikt voor mannen. Welke fabrikant is het eerst?

Campagnolo	Shimano	Prorace	Stronglight

Wat is een soepel verzet?
Als referentie nemen we een goede prof-klimmer. Hij rijdt de kale berg in minder dan een uur, een gemiddelde van ruim 21 km/u! Referentie voor vrouwen: française Murielle Linsolas met een tijd van 1.19.21. Met een knieënsparende cadans van 80 t/min is het verzet van genoemde prof 4,40 m per pedaalslag. Bepaal met de methode van Ciclomaniac Profiel Zoekmachine (zie onderaan deze rubriek) wat je klimtijd bij benadering zal bedragen. Heb je voor de klim bijvoorbeeld 2 uur nodig, dan heb je dus 50% van het verzet van de profs nodig. Het bij jouw vermogen passende gemiddelde verzet bedraagt dan: 50% van 4,40 m = een verzet van 2,20 m. Wielomtrek racewiel is 2,10 m, dus een verhouding van 1.05, gelijk aan 30t voor en 28t achter. Let wel, we hebben het hier over een gemiddeld verzet, voor het bos of Malaucène of je zwakkere momenten of wind tegen na Chalet Reynard, monteer je 2 tot 3 tandjes extra. Bedenk dat je tempo kan dalen tot minder dan 6 km/u bij tegenwind.

Triple cranckstel
Een triple cranckstel is de beste materiaalkeuze om op souplesse te klimmen. Bedenk dat heel wat Cinglés (drie klims op een dag!) met een triple rijden. Het verkleinen van de kettingbladen aan de voorzijde is de simpelste manier om een kleiner verzet te creëren. Op een triple crankstel past (behalve bij Dura Ace 7800) in plaats van de 30t ook een kettingblad van 24t of 26t (bolt circle diameter 74mm), maar het buitenblad mag dan niet groter zijn dan resp 48 of 50t. Anders haalt de voorderailleur het niet of de ketting valt er steeds naast. Bedankt voor de tip vriend Philippe! Stronglight heeft de Impact Triple met 46/36/26t, geschikt voor JIS trapas (samen voor ca. €80,-). Shimano biedt de SLX met 48/36/26t aan incl lagers voor minder dan €100,-. Beide zijn ook met Campa te schakelen. Gaan we even uit van een standaard Shimano wegtriple, dan heb je voor een gemiddeld verzet van 2,20 m nodig: ketting op de 30t voor en achter een cassette tot 30 tanden. Met de ketting op de 30t voor, hoef je tijdens de hele klim alleen achter te schakelen. Daarvoor gebruik je een ATB-cassette (bij 9v) of een zelf samengestelde wegcassette. Een triple achterderailleur schakelt ook 30t. Voor 10v systemen van Shimano en SRAM kun je met Miche tot 29t en bij Marchisio tot 30t terecht. Met de komst van 10v systemen voor de mountainbike van SRAM (2009) en Shimano (nog 2010) zijn er voor 10v betaalbare (Shimano SLX) tot heel dure 10v cassettes (SRAM XX) verkrijgbaar, beiden tot 32, 34 of 36t. Passen alleen op Shimano/SRAM bodies. Bij Campagnolo-triple gebruik je de medium of lange achterderailleur en de Campa-cassette tot 29 tanden. Of gebruik een Shimano achterwiel met Shimano 9 of 10v cassette tot 32t, 34t of 36t. Schakelen met ATB-derailleur. SRAM derailleurs werken alleen met SRAM shifters.

Compact cranckstel
Het lijkt er nog steeds op dat het compacte crankstel het gewone dubbele crankstel zal verdringen. Bij een compact crankstel maken de boutjes waarmee de kettingbladen gemonteerd zijn een "bolt circle diameter" van 110mm (i.p.v. standaard 130mm-Shimano of 135mm-Campagnolo). Daardoor is een binnenblad van 33 tanden mogelijk. Compacte crankstellen worden geleverd met 48/34t of 50/34t. Ook 50/33t is met gewone derailleur te schakelen. Bedankt voor de tip, Irma H! Sterke mannen combineren een compact crankstel met een cassette tot 27t-30t achter (klim tussen 1u 15 en 1u 40) en de minder talentvollen nemen 34 of 36 tanden(9 of 10v ATB cassette en ATB derailleur) en je kan soepel blijven draaien. Bij Campa neem je de cassette met 29 tanden en de medium achterderailleur. Voor Campagnolo 10v heb je ook nog de IRD cassettes tot 34t. De nieuwe Apex-groep van SRAM bedient je op maat: 50/34t en een 10v cassette 11/32t met een mid cage derailleur. Of je gaat naar Sur-Place in Bodegraven die een betaalbare en pasklare oplossing voor je maken, ook tot 34t. Bedankt voor de tip, Irma H.! Compacte crankstellen zijn er inmiddels van alle merken. Shimano Tiagra, Prorace, Ritchey en Stronglight hebben betaalbare modellen van €50 tot €80. Door een amerikaans bedrijf worden daarnaast cassette conversiekits op de markt gebracht, waarmee je alles met bijna alles kunt combineren. Zie www.wheelsmfg.com. Bedankt voor de tip, Hans v B.! Marchisio maakt zelf samen te stellen cassettes voor alle systemen van 8v, 9v en 10v met losse kransjes van 11 tot 30 tanden. In Nederland te koop. Zij die met buiscommandeurs werken hebben trouwens zeer veel keuzevrijheid. Van Dura Ace zijn er nog steeds “down tube shifters” te koop, die zowel met 10v index werken als, zoals vroeger, met frictie. Bedankt voor de tip Harry S! Een alternatief is een ultracompact crankstel (BCD van 94mm) met twee kettingbladen van 44-29t. Een binnenblad met 29t met een cassette van 11-28t geeft je een kleinste verhouding van 1.04. Stronglight Oxale Two is redelijk geprijsd (€85,-). Belangrijk is dat je een ISIS trapas gebruikt van dezelfde fabrikant. Ook FSA heeft een dergelijk crankstel, maar die is beslist duurder. Voordeel is dat je geen andere derailleurs nodig hebt. Wel de voorderailleur (evt met een beugel) lager monteren. Met zo'n combinatie kun je ook tot 55 km/u meetrappen! Exclusief: Rotor Agilis XC2, met een combinatie van 40-24t of FSA 386 met 42-27t. Binnenkort de middenklasse groep SRAM X7 met 42-26t.

Klassiek dubbel cranckstel
Heb je nog een gewoon dubbel crankstel met binnenblad 39t, dan kun je met een cassette met 34 tanden een verzet voor de snellere klimmers creëren, passend bij een tijd van 1 uur en 30 minuten. Je zult daarvoor wel een ATB achterderailleur nodig hebben en wat kettingschakels extra. Heb je nog een binnenblad van 42 tanden, kijk dan om naar een tijdelijk alternatief..

Tijdelijke alternatieven
Een eenvoudige (tijdelijke) oplossing is het monteren van een goedkoop ATB crankstel (44/32/22t) op je wegfiets, eventueel zonder het kleinste kettingblad. In het laatste geval heb je dus een dubbel crankstel met 44 en 32t. Ik noem dit extracompact. Voor een paar tientjes koop je al zo’n crankstel en bijpassende trapas. De 32t is nog te vervangen door een binnenblad van 30t van Extralite. Shimano ATB cranks zijn met Shimano en Campa raceshifters te schakelen. Tot voor kort kon je bij alle Campagroepen naar believen met dubbel of triple schakelen. Dat is nu voorbehouden aan Record en Chorus. Let op: ATB cassettes (8v en 9v) gaan niet samen met 10v of 11v raceshifters. Ook al heb je een stalen frame, dan kun je bijna altijd betaalbare (ATB)crankstellen monteren, ook indien je nog gebruik maakt van buiscommandeurs. Om alle versnellingen te kunnen gebruiken, moet je wel, afhankelijk van de maat van de beugel van de derailleur, de juiste lengte trapas gebruiken. Ik heb, met hulp van vriend Marco (bedankt!), verschillende combinaties uitgetest. Voor specifieke vragen, stuur me een gedetailleerde specificatie en je krijgt advies op maat.
Als reactie op deze rubriek werd door een van de ventouristen gemeld dat zelfs de Low Normal achterderailleur van Shimano en een ATB cassette soepel samenwerken met Shimano 9v-raceshifters. De verschillen in de 8v systemen zijn te groot voor combinaties tussen Campa en Shimano. De verschillen in dimensies tussen de 9v en 10v systemen van resp. Campa en Shimano zijn zo miniem dat een Shimano shifter en Campa wiel/cassette en andersom gewoon goed blijken te werken. Bedankt vriendin Karin! Dit maakt het mogelijk om met een Campa systeem een Shimano wiel/cassette combinatie tot 34t te schakelen.
Er kan heel veel gecombineerd, maar er zijn grenzen! Zo zijn de vierkante Campa-trapassen niet met andere cranksets te combineren. SRAM heeft een 1:1 schakelratio naar de achterderailleur, in plaats van 2:1. Shimano en SRAM cassettes zijn uitwisselbaar, maar niet met Campa.

Hybride fiets
Eerst nog wat adviezen voor de groeiende groep van ventouristen die met een hybride fiets, kaal of met alles erop en eraan, naar de toren willen. De duurdere types hebben meestal dezelfde versnellingen als mountainbikes (44/32/22t en tot 32t achter), maar door de 11% grotere wielomtrek toch een evenredig zwaarder verzet. En vergis je ook niet in het effect van de 5 of 10 extra kilo's (t.o.v. racefiets) die mee omhoog moeten. Dat voel je vooral als je zelf een lichtgewicht bent. Goedkopere hybrides hebben een kleinste binnenblad van wel 28 tanden en achter als grootste kransje slechts 30t. Indien je dan nog 10 kilo extra mee naar boven moet zeulen, wordt het wel een heel lastige klus. De modieuze verende zadelpennen trouwens, werken tegen je trap-energie in! De weg is een biljartlaken, laat die maar thuis! Shimano Deore cassettes (9v) zijn verkrijgbaar tot 36 t, terwijl Action Tec zelfs tot 39t gaat. Wel wat schakels extra in je ketting zetten en je derailleur wat achteruit stellen. Soms heb je toch een derailleur met langere kooi nodig.

De ontwikkeling in crankstellen en trapassen gaat razendsnel en draadloze bottom brackets zoals BB30 en BB86 beperken de keuzes. Daardoor wordt combineren, zoals hierboven aangegeven, moeilijker. Met onderstaande tabellen kun je bepalen welk gemiddeld verzet past bij jouw vermogen. Heb je nog een vraag of een tip, stuur me een bericht.

Sjef Schellings

De site Cyclos-Cyclotes ('pour les amoureux du cyclotourisme') adviseert de volgende verzetten: Cyclotouristes (toerfietsers): 50-40-30 en 14-28 - Cyclosportifs (wielrenners): 53-39 en 13-28.

Gevonden op een site over een klimtijdrit Mont Ventoux; de maker is niet te achterhalen.
Verzet advies naar tijd.
Links de tijd die je er over denkt te doen van Bedoin naar de top; daarnaast de geadviseerde verzetten.

tijd in minuten	verzet voor	verzet achter
60-70	39 (42)	23 (25)
70-80	39 (42)	24 (26)
80-95	39	25
95-105	39	26
105-120	39	27/28
120-130	30 (triple)	25
>130	30 (triple)	28

---

Hoe snel kan ik de Mont Ventoux op?

27 november 2006
Dat is een veelgestelde vraag op deze site. Van dit handige, speciaal voor dekaleberg.nl gemaakte, Excel werkblad van Loet Janssen is nu een nieuwe versie verschenen die- opnieuw - nóg beter is geworden, dankzij de hulp van Excel-specialist en ventousiast Wim Torfs. Je kunt het hier downloaden.
Je moet je er even in verdiepen - lees de toelichting! - en een aantal gegevens invullen. Maar je krijgt dan wel wat: jouw persoonlijke klimplanning voor de drie zijden van de kale berg! En nu ook van elke andere col, waarvan je het profiel kent.
De makers van dit werkblad stellen het op prijs je ervaringen met dit rekenmodel te vernemen. Het e-maildres vind je op het werkblad.
Vragen en ervaringen van gebruikers van dit werkblad hebben geleid tot deze nieuwe, nog betere en uitgebreidere versie.
Hoe snel kan ik de Mont Ventoux op? - Excel werkblad (v35b d.d. 27112006)

Lees ook de informatie over verzetten hierboven

---

Hoe snel kan ik de Mont Ventoux op? Wat is mijn VAM? Bereken je klimtijd 

Profiel Zoekmachien   - Type Naam Klim Berg Lange bergrit

Met behulp van de Ciclomaniac Profiel Zoekmachine hiernaast kun je ook berekenen hoe lang je over een beklimming zal doen. Maak eerst een keuze tussen "Berg" en "Lange bergrit" (bijvoorbeeld de Marmotte). Voor de Mont Ventoux kies je dus "Berg". Type in het lege venster "Ventoux" en klik op "Search". Je krijgt nu een pagina met 4 profielen van de Mont Ventoux (Malaucène staat er 2 keer op). Klik je op de naam (nome) van de beklimming, dan krijg je een prachtig profiel te zien met afstanden, hoogten en stijgingspercentages. Linksonder kun je je "Vam" invullen. Dit getal kun je berekenen als je weet in hoeveel tijd je een aaantal hoogtemeters kunt fietsen. Klim jij bijvoorbeeld van 0 naar 100 meter hoogte in 5 minuten, dan heb jij een Vam van 1200. Vul dat getal in en je klimtijd wordt berekend en vergeleken met die van een gewone fietser, een toerfietser, een amateur en profrenner. Je Vam kun je hier berekenen. Vul in bij "Quota iniziale" de hoogte waarop je start, bij "Quota finale" de hoogte waarop je stopt en bij "Tempo" de tijd in uren, minuten en seconden. Hoe groter de afstand is waarover je een meting doet, hoe betrouwbaarder de berekende Vam. Heb je tijden van jezelf van andere beklimmingen, dan vul je die gegevens in. Heb je bijvoorbeeld ooit de Alpe d'Huez beklommen in 1 uur en 30 minuten, dan is jouw berekende Vam 727. Vul die waarde in bij het profiel van de Mont Ventoux vanaf Bedoin, dan zie je dat je er 2 uur 13 miniuten en 52 seconden over gaat doen. LET OP: de hoogteprofielen op de site van CicloManiac zijn heel mooi, maar kunnen niet worden weergegeven met Mozilla Firefox. Gebruik dus de nieuwste versie van Internet Explorer of Netscape. En heb je een Mac, dan werkt het niet met Safari; gebruik Internet Explorer of Netscape. De profielen worden namelijk weergegeven met Adobe SVG Viewer.

© www.dekaleberg.nl