Tom Simpson behoort tot de grootste Britse wielrenners uit de geschiedenis. Zijn naam is echter voor altijd verbonden met de Mont Ventoux, waar hij op 13 juli 1967 tijdens de Tour de France overleed. Zijn dood, onder extreme hitte en na het gebruik van stimulerende middelen, werd een van de meest aangrijpende gebeurtenissen uit de geschiedenis van de Tour.
Tom Simpson werd op 30 november 1937 geboren in Easington, County Durham. Hij begon als wielrenner op de baan en trok in de jaren vijftig naar Frankrijk en België om zich verder te ontwikkelen. In 1959 werd hij beroepsrenner.
Simpson was een veelzijdige renner die zowel in klassiekers als in etappekoersen uitblonk. In 1961 won hij de Ronde van Vlaanderen. Een jaar later werd hij de eerste Britse drager van de gele trui in de Tour de France.
In 1963 won hij Bordeaux-Parijs, in 1964 Milaan-San Remo en in 1965 de Ronde van Lombardije. In datzelfde jaar werd hij wereldkampioen op de weg in Lasarte.
Zijn belangrijkste overwinning in een etappekoers kwam in 1967, toen hij als eerste Brit Parijs-Nice won. Simpson nam in de zesde etappe de leiding en verdedigde die in de afsluitende tijdrit in Nice.
Tom Simpson op kauwgomplaatje
Tom Simpson 30-11-1937 - 13-7-1967 | wereldkampioen
🚴♂️ Tour de France 1967
De fatale beklimming van de Mont Ventoux – 13 juli 1967
De dertiende etappe van de Tour de France 1967 voert over 211,5 kilometer van Marseille naar Carpentras, met de Mont Ventoux als belangrijkste hindernis. Het is extreem heet.
Na Bédoin begint het peloton aan de beklimming van de zuidkant. Julio Jiménez valt aan en krijgt Raymond Poulidor mee. Achter hen ontstaat een groep met onder anderen geletruidrager Roger Pingeon, Felice Gimondi, Jan Janssen en Tom Simpson.
Jiménez rijdt verder weg van Poulidor. In de achtervolgende groep krijgt Simpson het steeds moeilijker. In de laatste kilometers begint hij over de weg te slingeren. Hij valt, wordt door toeschouwers weer op zijn fiets geholpen en valt korte tijd later opnieuw.
Dokter Pierre Dumas probeert hem ter plaatse te reanimeren. Simpson wordt per helikopter naar het ziekenhuis van Avignon gebracht, maar overlijdt onderweg. Hij is 29 jaar oud.
"Put me on my bike!"
Volgens de overlevering waren Simpsons laatste woorden: "Put me back on my bike." De uitspraak is vooral door ooggetuigenverslagen en latere publicaties onderdeel geworden van het verhaal rond zijn dood. Het staat daarom niet helemaal vast dat dit letterlijk zijn laatste woorden waren.
Dokter Dumas probeert Tom Simpson op de Mont Ventoux te reanimeren.
De Franse krant Le Provençal opent op 14 juli 1967 met het nieuws van de dood van Tom Simpson.
De etappe gaat verder
Julio Jiménez komt als eerste over de top van de Mont Ventoux, met Felice Gimondi en Jan Janssen achter zich. Tijdens de afdaling wordt hij ingelopen.
In Carpentras wint Jan Janssen de sprint vóór Felice Gimondi en Roger Pingeon. De renners horen pas na de finish dat Simpson is overleden.
De Tourorganisatie besluit de volgende dag de koers voort te zetten. De Brit Barry Hoban, een goede vriend van Simpson, krijgt de gelegenheid om de etappe te winnen als eerbetoon aan zijn landgenoot.
13e etappe Marseille – Carpentras (211,5 km)
- Jan Janssen (NL)
- Felice Gimondi (I)
- Roger Pingeon (F)
Zuidkant | passage | 1e op de top: Julio Jiménez
Doping en de dood van Simpson
De dood van Simpson veroorzaakte een enorme schok in de wielersport. Bij de autopsie werden amfetaminen en alcohol in zijn lichaam aangetroffen. De combinatie met de extreme hitte, zware inspanning en uitdroging werd fataal.
Het is daarom beter om Simpson niet simpelweg als "de eerste dopingdode" aan te duiden. Zijn overlijden wordt wel beschouwd als een van de belangrijkste gebeurtenissen die de gevaren van doping in het wielrennen zichtbaar maakten.
Reactie van Joanne Simpson, dochter van Tom Simpson:
“Na jarenlang onderzoek ben ik er nog altijd niet in geslaagd het oorspronkelijke autopsierapport van mijn vader, Tom Simpson, te vinden. Het rapport is volgens de beschikbare informatie in 1997 vernietigd en de familie beschikt niet over een kopie.
Daarom vind ik het belangrijk om te benadrukken dat beweringen over de aanwezigheid van amfetaminen in zijn lichaam niet door het oorspronkelijke autopsierapport kunnen worden geverifieerd. Ik ben al vele jaren op zoek naar het rapport of ander betrouwbaar bewijs hierover, maar heb dat tot op heden niet kunnen vinden.”
De dood van Simpson droeg bij aan een veranderende houding tegenover doping en aan de invoering van strengere controles in de wielersport.
🗿 Het monument voor Tom Simpson
Op de plaats waar Simpson bezweek, staat sinds 1967 een monument ter herinnering aan de Britse wereldkampioen. Het monument is in de loop der jaren uitgegroeid tot een belangrijke herdenkingsplaats voor wielrenners die de Mont Ventoux beklimmen.
Veel fietsers stoppen hier om Simpson te gedenken. Ook professionele renners hebben in de loop der jaren bij het monument hun respect betoond.
Monument Tom Simpson op de Mont Ventoux. Foto: Ruud de Bont.
🎥 Death on the Mountain: The Story of Tom Simpson
Death on the Mountain: The Story of Tom Simpson is een BBC-documentaire over Simpson, zijn carrière en zijn laatste beklimming van de Mont Ventoux.
Directed by Alastair Laurence for BBC
"A man – a mountain – a race"
🎵 The Ballad of Tommy Simpson
Misk Hills Mountain Rambler III
This is the 'Ballad of Tommy Simpson', a folk song that was written, so that his story is never forgotten... a fallen hero!
De Nederlandse componist Jacques Bank maakte in 1971 een muziekstuk naar aanleiding van de dood van Tom Simpson.
🎼 Put Me on My Bike
De Nederlandse componist Jacques Bank maakte in 1971 een muziekstuk naar aanleiding van de dood van Tom Simpson.
Put Me on My Bike ging in première op 17 september 1973 in Tivoli, Utrecht.
Bart Duyf – bariton
Baldrick Deerenberg – altblokfluit
Koor van de Nederlandse Bachvereniging
o.l.v. Charles de Wolff
Jacques Bank schrijft in zijn toelichting:
"Naar wordt beweerd, waren 'Put me on my bike' de laatste woorden van de Engelse wielrenner Tom Simpson voordat hij, tijdens de Tour de France, in 1967 stierf op de flanken van de Mont Ventoux."
Het muziekstuk gebruikt de woorden Put me on my bike als uitgangspunt en verwerkt verschillende vocale technieken, waaronder zingen, fluisteren, fluiten en klakken met de tong.
🕯️ Tom Simpson Memorials
Sinds 1997 organiseert Joanne Simpson iedere vijf jaar een herdenking voor haar vader op de Mont Ventoux. Elke Memorial krijgt daarbij een eigen karakter: van haar eerste beklimming in 1997 en de tocht vanuit Gent in 2002 tot de Cinglé du Ventoux in 2012 en de retro-herdenking van 2022.
👉 Lees de verslagen van de Memorials
De volgende Tom Simpson Memorial staat gepland voor 2027.
