Hoogte Mont Ventoux | 1.910 meter uitgelegd

Hoe hoog is de Mont Ventoux echt?

De Mont Ventoux — ook wel de Kale Berg of de Reus van de Provence — is één van de bekendste bergen van Frankrijk, niet alleen vanwege zijn legendarische status onder fietsers, maar ook vanwege de verwarring rond zijn exacte hoogte. Op verschillende kaarten, paaltjes en uitingen staat namelijk niet altijd dezelfde hoogte genoemd. 

Officiële hoogte van de Mont Ventoux

Volgens het Institut Géographique National (IGN), het Franse nationale geografie-instituut, is de hoogte van de Mont Ventoux officieel vastgesteld op 1.910 meter boven de zeespiegel. 

Deze meting is de nieuwste officiële hoogte, bevestigd in september 2020. Het departement Vaucluse liet een nieuw informatiebord en aanduiding op de top aanbrengen om deze hoogte te markeren. 

Waarom is er verwarring over de hoogte?

Door de jaren heen zijn er meerdere verschillende hoogtemetingen en bordjes geweest. Daardoor dacht men soms dat de Mont Ventoux:

• 1.897,10 m was (meting 2016)
• 1.909 m was (bord sinds juni 2017)
• 1.910 m was (officiële recente meting)
• 1.911 of 1.912 m was (verschillende bordjes en kaarten) 

Een deel van die verschillen komt doordat verschillende landen en organisaties soms verschillende referentieniveaus voor het zeeniveau hanteren. Daardoor kan hetzelfde punt technisch gezien iets anders worden gemeten. 

Hoogteaanduidingen in de praktijk

Op de top van de Mont Ventoux kom je verschillende hoogtepaaltjes en borden tegen. Sommigen tonen bijvoorbeeld:

• 1.911 m
• 1.912 m
• variaties afhankelijk van het meetpunt en het gebruikte referentieniveau

Toeristen en fietsers zien daardoor soms andere getallen dan de officiële 1.910 m, maar de consensus van de recente meting blijft staan op 1.910 m. 

Historische hoogtemetingen

De hoogte van de Mont Ventoux is door de jaren heen fluctuerend aangegeven:

• In 1823 werd na triangulatiemeting een hoogte van 1.911,4 m vastgesteld.
• Latere kaarten en bordjes varieerden tussen 1907,870 m en 1912 m. 

Deze verschillen zijn vooral het gevolg van meetmethoden, nulpuntreferenties en oude kaartgegevens — iets wat bij veel bergen en cols voorkomt. 

Waarom is de hoogte belangrijk?

Voor fietsers en wielrenners is de hoogte van de Mont Ventoux (1.910 m) niet alleen een getal:

• Het bepaalt mede de zwaarte van de klim, zeker in combinatie met afstand en stijgingspercentage. 
• Het beïnvloedt het weer en de wind op de top: boven ca. 1.500 m is er nauwelijks beschutting. 
• Het maakt de top tot een iconisch punt: boven de boomgrens, blootgesteld aan wind en extreme weersomstandigheden (zoals harde mistralwinden en sneeuw). 

Samengevat

De hoogte van de Mont Ventoux blijft 1.910 m volgens de meest recente en officiële meting. 

Lees ook

👉 Ligging van de Mont Ventoux – waar ligt de Kale Berg?
👉 Zonsopgang op de Mont Ventoux – een indrukwekkend schouwspel
👉 Zonsondergang op de Mont Ventoux – de rust keert weer
👉 Weer en webcam op de Mont Ventoux – invloed op top en beklimming
👉 Mont Ventoux beklimmen per fiets – tips en routes

Lees hier meer details over de verschillende hoogteaanduidingen

Hieronder volgt een chronologisch overzicht van de veranderingen in de hoogte van de Mont Ventoux door de jaren heen.

UPDATE 12 september 2020: 1.910 meter is de nieuwe officiële hoogte van de Mont Ventoux. De nieuwe meting van de Reus van de Provence geeft hem een meter meer.
De hoogte van de Mont Ventoux is weer eens opnieuw vastgsteld. Officieel is de Reus van de Provence nu 1910 meter volgens het IGN, het nationale geografie-instituut, een meter meer sinds de laatste metingen. Het departement Vaucluse gaat zelfs een nieuw bord betalen en installeren op de top om de nieuwe hoogte van de kale berg, een andere bijnaam voor de Ventoux, aan te duiden. Over de exacte hoogte van de Mont Ventoux bestaat al jaren onduidelijkheid, maar nu de top opnieuw wordt ingericht wordt - voor eens en altijd(?) de hoogte vastgesteld op 1910 meter. Lees hieronder wat er aan vooraf gegaan is. 

UPDATE 29 september 2020: De definitieve hoogte is aangebracht in het plaveisel van het nieuwe voorplein in aanbouw.

Voorplein in aanbouw, met heel duidelijk de hoogte in het plaveisel aangebrachtFoto: Magasin de souvenirs du Ventoux

UPDATE 16 juni 2017: nieuw bord 1909 m Op 16 mei jl. werd een nieuw bord geplaatst met een nieuwe hoogte: 1909 m. 
UPDATE 17 juli 2016: hoogtebord verdwenen We weten het nu zeker: de kale berg is niet 1912 meter hoog, of 1911, of 1910, of 1909. Met je fiets bereik je slechts de hoogte van 1.897,10 meter. De metingen zijn verricht op 10 juni 2016 en de resultaten zijn gecertificeerd door het IGN. Meer hierover in het artikel De Ventoux is maar 1.897,10 meter hoog.

Een verzameling hoogteborden op de Mont Ventoux - De Col lectie

 Volop verwarring over de hoogte van de Ventoux, lezen we op de facebook-pagina De Col-lectie. Hoe hoog is die col? De Mont Ventoux blijkt niet 1909 of 1910 meter. De officiële hoogte is 1912 m. Dat staat ook op elk kilometerpaaltje onderweg. Maar... kom je boven, dan blijkt de hoogte sinds een dag of tien ineens 1911 meter te zijn. Of tóch weer 1912 meter?! Dit constateerde Erik Mulder op 12 juni jl. 'Op 10 juni was het nog 1912 meter', twittert Erik naar @dekaleberg en hij bewijst dat met een foto. De webmaster van dekaleberg.nl had op 1 juni hetzelfde waargenomen. 

De tiende druk van het boek De kale berg schrijft er ook over: De hoogte van de Ventoux is in de loop der eeuwen nogal variabel geweest, als je de metingen mag geloven. Begin achttiende eeuw zag men de top op 2027 m, later kwam men op 1976, op 2019 en in 1823, heel precies, op 1911,4 m. In 1882 is 1907,870 m vastgesteld. De Franse luchtmacht en het (voormalige) bord aan de reling boven 'het winkeltje' geven echter aan dat de Ventoux 1912 m hoog is. Als je goed kijkt, zie je op dat bord ook nog vaagjes 1909 m staan, een hoogte die je eveneens op de bekende Michelin-kaarten aantreft. Het bord aan de prozaïsche paal die tegenover 'het winkeltje' werd geplaatst, beweerde in 2010 dat de berg 1910 m hoog was, maar vond in 2012 dat de top tot 1912 m reikte (wie weet wat 2013 gaat brengen...). Nou, tien dagen vóór verschijnen van de 10de druk wordt dus zomaar de hoogte weer aangepast. Je zou bijna gaan denken aan een publiciteitsstunt van de uitgever, maar bij de auteurs van het boek en bij dekaleberg.nl is hier niets over bekend. Wie hier meer over weet mag het zeggen.

Hieronder enkele foto's van paaltjes en borden met diverse hoogte-aanduidingen.

Hoogte: 1912 m - datum: 10 juni 2013 - foto: Erik Mulder

Hoogte: 1912m - datum: 24 juni 2011 - foto: De Kale Berg

Hoogte: 1911m - datum: 20 juni 2013 - foto: Aart Keijer

Hoogte: 1910m - datum: april 2009 - foto: onbekend

Hoogte: 1912m - datum: 2011 - foto: onbekend

 Voormalig hoogtebord 1912 m boven het winkeltje

In Fiets nr. 7 een uitvoerig artikel over de verschillen in hoogtemetingen van bergen en cols. Invalshoek is het verschil in hoogteaanduidingen op borden, kaarten en navigatieapparatuur voor de Mont Ventoux. Diverse deskundigen als het Nationaal Geografisch Instituut in Brussel, de Zwitserse kaartenmaker Swisstopo en het Franse IGN werden ondervraagd. Het verschil in de metingen wordt o.a. veroorzaakt door niet uit te gaan van hetzelfde nulpunt. Zo is de Col de Portillon in de Pyreneeën aan de Franse kant 1293 meter hoog en aan de Spaanse kant 27 meter hoger. "Typisch geval van nationaal verschil in nulpunt", volgens Jan Bijma van de Honderd Cols Tocht. De landen hanteren een ander zeespiegelgemiddelde. Niet alleen het nulpunt is bepalend, ook wáár je op de top meet. Ga je uit van de weg als hoogste punt, of het absolute hoogste punt? En als er dan overeenstemming is over de hoogte, hoe krijg je deze dan juist vermeld op de borden? Die worden beheerd door de wegbeheerders; daar hebben kaartenmakers niets over te zeggen, aldus IGN. 

Ondanks de ogenschijnlijke onduidelijkheden over de hoogte van de Mont Ventoux is deze top juist een van de best vastgestelde punten van Frankrijk. In 1823 werd in vier driehoeksmetingen de hoogte vastgesteld op 1911 meter boven de zeespiegel van de Middellandse Zee (boek De kale berg, 10de druk: 1911,4 meter).

Het paaltje op de top van de Ventoux dat op of rond 11(!) juni 2013 is vervangen geeft dus de juiste hoogte aan: 1911 meter.
Een van de hoogte-aanduidingen op dit paaltje is sinds kort veranderd. Op de ene smalle kant van het paaltje staat alt. 1911; op de andere brede kant staat alt. 1912 m. De 1 is zo te zien veranderd in een 2; is hier een grappenmaker aan het werk geweest? Inmiddels zijn er sterke vermoedens dat Beoogd Tourwinnaar Bas Steman en/of zijn zoon Jip (Beoogd Tourwinnaar 2025) hier iets mee te maken hebben; ze zijn onlangs mét stift op de top gesignaleerd! ;-)

Hoogtepaal op de top met twee hoogtes: alt. 1911 en alt. 1912 m. Foto 1 augustus 2013

Webmaster bij hoogtebord op 18 juli 2012

Het hoogtebord boven het winkeltje is sinds enkele weken verdwenen. Foto: Wim de Haan d.d. 17 juli 2013.

Hoogte col des Tempêtes
Ook zijn er verschillende hoogte-aanduidingen voor de Col des Tempêtes. Dit ontdekte de immer oplettende 'Diable' Ruud vandaag. Op de IGN kaart Mont Ventoux 3140 ET staat 1841 m als hoogte vermeld. Deze hoogte staat ook op het bord aan de muur in de bocht van de col. Maar een paar meter naar rechts staat een paal met gele wandelroutebordjes met de aanduiding 'Col des tempêtes 1824 m'. 
Op 10 juni 2016 werden in opdracht van de burgemeester van Bedoin metingen verricht door de géomètres-experts de la chambre départementale du Vaucluse. Daarbij is op diverse plaatsen op de Ventoux gemeten. De hoogte van de Col des Tempêtes is nu vastgesteld op 1830 meter, 11 meter lager dan de eerder aangeduide hoogte.

Het bord met de oude hoogte: 1841m. Foto: onbekend

De nieuwe hoogte van de Col des Tempêtes. Foto: Ruud de Bont - 22 mei 2017.

UPDATE 8 dec 2014: zo zit het dus

Op deze foto worden diverse hoogtes aangegeven:

• 1912m hoogte Mt Ventoux "politiek"
• 1911m hoogte betonnen platform, te voet te bereiken
• 1895m hoogte top D974, te bereiken per fiets/auto
• 1909m hoogte van de maagdelijke top Mt Ventoux: (ten tijde van) Petrarca/vóór het beton
• 1911m hoogte volgens IGN (Institut Géographique National)
• 1895m hoogte volgens de Tour de France
• Onderaan de foto:
  Jean François Bernard, winnaar in 1987 op 1895m, authentieke hoogte
  Richard Virenque, winnaar in 2002 op 1912m, foutieve hoogte

 De hoogte van de Ventoux volgens Jacques Poirier - Foto en tekst: Jacques Poirier

UPDATE 15 juni 2015: nieuw bord

Sinds begin juni 2015 staat er een nieuw bord op de top. Nu nog zonder stickers. Graag zo houden...

Update 4 oktober 2015: schandaal

Het schandaal van de Mont Ventoux volgens Jacques Poirier. Bij de kilometerpaal met hoogteaanduiding 1911m ben je in werkelijkheid dus op 1895 meter hoogte.

Het schandaal van de Mont Ventoux - Foto en tekst: Jacques Poirier

Het bord met de nieuwe hoogteaanduiding is op 16 mei 2017 geplaatst en Erik Mulder liet zich dezelfde dag nog fotograferen bij het bord.

Op 4 juni 2021 werd een nieuw bord geplaatst met de definitieve hoogte: 1910m, een dag vóór de opening van de top. Een dag later zat de eerste sticker er al op.

Het hoogtebord 1910m, twee maanden later, 6 augustus 2021. Foto: Ventouman.

De originele paal met de nieuwe hoogte op 12 oktober 2022. Foto: Cees Groenendijk. Hoger dan hier kan je niet op de Mont Ventoux. Foto: Erik Mulder.